Tôi nhớ lại những ngày đầu xây dựng EduDAO, khi mọi người hào hứng về một dự án DeFi mới, tôi thường hỏi: 'Nguồn lợi nhuận này đến từ đâu? Nó có bền vững không?' Bởi vì, trong thế giới phi tập trung, những con số đẹp đẽ thường ẩn chứa những điểm yếu cấu trúc. Vậy nên, khi đọc báo cáo của Bernstein về Core Scientific, tôi lập tức cảm thấy một sự quen thuộc đầy cảnh giác.
Câu chuyện về Core Scientific là một câu chuyện đẹp: Một công ty khai thác Bitcoin đang chuyển mình thành nhà cung cấp hạ tầng cho AI, khai thác cơ sở hạ tầng sẵn có để phục vụ thị trường điện toán đám mây đang bùng nổ. Tuy nhiên, như một Kiến trúc sư Quản trị, tôi biết rằng mọi giao thức, mọi cấu trúc tổ chức, đều có thể chứa đựng những 'điểm mù'. Điều Bernstein chỉ ra không phải là sự giả dối, mà là một sự 'bóp méo' tinh vi trong cách tính lợi nhuận. Lợi nhuận từ dịch vụ AI托管 của Core Scientific không hoàn toàn đến từ hiệu quả vận hành, mà bị ảnh hưởng bởi các khoản tài trợ từ chính khách hàng của họ, CoreWeave.
Tức là, lợi nhuận bạn thấy trên báo cáo không phản ánh hoàn toàn giá trị thực của dịch vụ cho thuê hạ tầng. Nó giống như một giao thức DeFi tuyên bố APY cực cao, nhưng phần lớn đến từ token phần thưởng do chính giao thức đó phát hành. Đó là một 'vòng tuần hoàn khép kín' không bền vững. Trong bối cảnh thị trường tăng giá hiện tại, khi câu chuyện 'AI + khoáng sản' đang nóng, rất dễ để bỏ qua những chi tiết kỹ thuật này. Tôi đã chứng kiến điều này nhiều lần trong các DAO: một dự án được huy động vốn lớn dựa trên một câu chuyện đẹp, nhưng cấu trúc quản trị hoặc tài chính yếu kém cuối cùng dẫn đến sụp đổ.
Gốc rẽ của vấn đề nằm ở cấu trúc hợp đồng. Bernstein cảnh báo rằng lợi nhuận từ AI托管 có thể bị 'bóp méo' bởi các khoản đầu tư hoặc tài trợ từ CoreWeave. Điều này có nghĩa là, nếu bạn là một nhà đầu tư, bạn đang đóng góp cho một câu chuyện mà phần thưởng của nó không đến từ sức mạnh thực sự của thị trường. Tôi thường nói với cộng đồng của mình rằng: 'Hãy nhìn vào dòng tiền, không phải vào câu chuyện.' Ở đây, dòng tiền từ dịch vụ AI托管 đang bị pha trộn với dòng tiền từ hoạt động huy động vốn của chính khách hàng. Điều này tạo ra một sự 'thiếu minh bạch' về bản chất thực sự của giao dịch.
Từ góc nhìn phản trực giác, tôi cho rằng chính sự phức tạp này là một dấu hiệu cảnh báo. Trong một thị trường tăng giá, những cấu trúc tài chính phức tạp thường được che đậy bằng sự hào hứng. Những nhà đầu tư bị cuốn vào câu chuyện 'đón đầu làn sóng AI' mà quên mất việc kiểm tra tính bền vững cốt lõi. Kinh nghiệm từ dự án ReFi Roma dạy tôi rằng, sự minh bạch không chỉ là một giá trị đạo đức, mà còn là một công cụ sinh tồn. Khi một tổ chức không minh bạch về nguồn gốc của lợi nhuận, nội bộ sẽ mất niềm tin và cộng đồng sẽ tan rã.
Tất nhiên, điều này không có nghĩa là Core Scientific không thể thành công. Họ vẫn có thể trở thành một nhà cung cấp hạ tầng AI quan trọng. Nhưng báo cáo của Bernstein là một lời nhắc nhở rằng, trong thế giới crypto, câu chuyện (narrative) và thực tế (reality) có một khoảng cách lớn. Là một người 'truyền giáo', tôi tin rằng sức mạnh của phi tập trung nằm ở khả năng kiểm toán và minh bạch. Vì vậy, tôi muốn đặt một câu hỏi cho cộng đồng: Liệu chúng ta có đang đánh giá quá cao những dự án 'chuyển đổi' dựa trên câu chuyện hơn là cấu trúc tài chính thực tế hay không? Câu trả lời sẽ quyết định ai là người chiến thắng thực sự trong chu kỳ này. Và như tôi đã học được từ những ngày EduDAO, 'Giá trị thực sự đến từ sự bền vững, không phải từ sự hào nhoáng.'
Kết bài: Bernstein không chỉ cảnh báo về Core Scientific. Họ đang vẽ ra một câu hỏi lớn hơn về toàn bộ lĩnh vực 'AI + Crypto'. Liệu chúng ta có đang xây dựng những tòa nhà trên nền cát của sự không minh bạch? Hay chúng ta sẽ học cách nhìn xuyên qua những lời hứa hạnh phúc để tìm thấy giá trị thực sự? Câu trả lời, như mọi khi, nằm trong tay chúng ta.
